Logostoria – FIFA World Cup

Po ostatnich wyczynach polskiej reprezentacji w eliminacjach do MŚ 2014 pomyślałem, że mimo tych beznadziejnych (jak zwykle) występów naszych kopaczy warto przyjrzeć się tym prestiżowym zawodom organizowanym od 1930 roku przez FIFA.

logostorie-mistrzostwa-swiata

W pierwszych rozgrywkach zorganizowanych w Urugwaju wzięło udział 13 drużyn narodowych. Pierwszym mistrzem świata został gospodarz tamtego turnieju. I chociaż przez te dziesiątki lat działy się ciekawe historie związane z MŚ w piłce nożnej, to chciałbym jednak przedstawić krótko to, co interesuje mnie najbardziej z punktu widzenia grafika – identyfikacje wizualne tych turniejów. Nie będę jednak przedstawiał wszystkich po kolei, bo nikt by tego nie czytał. Zacznę od roku 1978, kiedy gospodarzem  była Argentyna.

Logo mistrzostw świata w Argentynie może nie wydawać się znakiem zbyt porywającym, ale myślę, że po niewielkich modyfikacjach mogłoby być z powodzeniem wykorzystane nawet dzisiaj. Podoba mi się jego prostota, oczywiste i estetyczne nawiązanie do barw narodowych gospodarza oraz minimalizm, który na pewno ułatwiał wykorzystanie znaku w różnych sytuacjach.

mistrzostwa-swiata-argentyna-1978-tango

Oprócz samego logo, na każdy turniej od 1970 roku miał swoją własną piłkę wykonywaną zawsze przez firmę Adidas. Pierwsza z nich to popularna „biedronka”, używana w Meksyku, nazwana Telstar (na czarno-białych telewizorach była znacznie lepiej widoczna, niż dotychczasowe brązowe futbolówki, stąd jej nazwa – „Star of Television”, czyli „gwiazda telewizji”). O samych piłkach można więcej przeczytać tutaj. W Argentynie natomiast królowała piłka Tango, do której nawiązywała także ta znana z naszych ME 2012.

Kolejna impreza odbyła się w Hiszpanii w 1982. Ale gospodarze z Półwyspu Iberyjskiego nie popisali się za bardzo znakiem swojej imprezy. Był dużo gorszy niż ten z Argentyny. Ciekawe jest to, że mimo iż piłka „biedronka” była używana tylko na dwóch turniejach, jej popularność była tak wielka, że w logo MŚ zrezygnowano z tego wzoru dopiero w 1998 roku podczas zawodów we Francji.

mistrzostwa-swiata-hiszpania-1982-tango

Najpopularniejszy więc wzór piłki nożnej oglądamy zatem również w logo mistrzostw świata w Meksyku, w 1986…

mistrzostwa-swiata-meksyk-1986-azteca

…a także w logo z 1990 roku, kiedy impreza odbywała się we Włoszech. Jednak podczas wszystkich tych turniejów, jak już wspominałem, piłkarze grali piłką wzorowaną na model Tango z mistrzostw w Argentynie.

mistrzostwa-swiata-wlochy-1990-etrusco

Nieznacznie zmodyfikowany model Adidas zaprojektował także na MŚ w 1994 w USA. Mimo podobnej piłki, Amerykanie mieli jednak zupełnie inne logo niż Włosi. Które z tych dwóch lepsze? Trudno powiedzieć, bo włoskie jakieś niekształtne, a amerykańskie ze względu na niezbyt dopasowany logotyp mało czytelne.

mistrzostwa-swiata-usa-1994-questra

Kolejne logo i piłkę z 1998 pamiętam z dzieciństwa, ale dopiero teraz widzę, jaki ten znak był dziwny. Nie jest to na pewno szczyt graficznych możliwości, nawet jak na tamten czas, ale wywołuje ono u mnie bardzo pozytywne skojarzenia, także ciężko mi je negatywnie oceniać. Wszak na percepcję logo nie wpływa tylko i wyłącznie jego techniczna konstrukcja, ale i (a może przede wszystkim?) skojarzenia jakie przywołuje. Wtedy też po raz ostatni użyto piłki z serii Tango.

mistrzostwa-swiata-francja-1998-tricolore

Śledząc te wszystkie turnieje dochodzimy do momentu, gdzie następuje pewien przełom w identyfikacji. Logo mistrzostw świata z 2002 roku obrazuje trofeum przyznawane zwycięzcom od 1974 roku. Po 28 latach statuetka zaprojektowana przez Silvio Gazzanigę stała się najbardziej chyba rozpoznawalnym elementem całego turnieju. To już nie piłka, ale ta właśnie rzeźba zdobi trzy kolejne znaki MŚ.

mistrzostwa-swiata-korea-japonia-2002-fevernova

W 2006 roku pojawia się jako element logo FIFA World Cup w Niemczech. W okręgach stylizowanych na uśmiechnięte twarze dostrzegamy również cyfry 0 i 6, nawiązujące do daty turnieju. Nie mniej popularna od logo była także piłka Teamgeist, która została wykonana zupełnie inaczej niż dotychczasowe futbolówki składające się z pięciokątnych paneli.

mistrzostwa-swiata-niemcy-2006-teamgeist

W 2010 roku obserwowaliśmy kolejny raz szał kolorów, który trwa od mistrzostw w Korei i Japonii. Tradycyjnie (również od tamtego czasu) zmieniono także wzór piłki. Na szczęście logo afrykańskich mistrzostw wśród tych wszystkich barw, nawiązywało trochę bardziej do barw narodowych, czy kontynentalnych gospodarza, niż dwa poprzednie znaki.

mistrzostwa-swiata-rpa-2010-jabulani

Te mistrzostwa większość kibiców zapamiętało jednak chyba jako „buczące” stadiony wskutek używanych wtedy wuwuzeli, przez które swoimi głosami nie mogli się przebić nawet telewizyjni komentatorzy.

mistrzostwa-swiata-brazylia-2014-brazuca

Co przyniesie nam przyszłoroczny turniej w Brazylii? Na pewno nocne oglądanie tv, ze względu na zupełnie inną strefę czasową, ale także nowe logo, które już znamy i piłkę, która zostanie zaprezentowana na początku grudnia.

mistrzostwa-brazylia-2014-maskotka-pancernik

Jest także nowa maskotka imprezy, która nie wiedzieć czemu trzyma jeszcze piłkę zapożyczoną z logo mistrzostw świata we Francji, w 1998. Myślę jednak, że po oficjalnej prezentacji nowego modelu piłki stworzonej przez Adidasa, pancernik dostanie już ten właściwy wzór. Chociaż… kto to wie?